De kunst van het stellen van vragen en doorvragen
t

Onderzoekende houding tijdens onderzoeksopdracht

Helaas zijn er studenten die tegen het doen van onderzoek opzien. Het vinden van een relevant en interessant onderwerp, het maken van een goed onderzoeksplan, het uitvoeren van het onderzoek (enquêtes, SPSS, grrr....) en het beschrijven van de resultaten: lastig. En nutteloos; verspilde tijd. Want je doet het later nooit weer.

Aan de andere kant staan de begeleiders die weinig plezier ontlenen aan het begeleiden en beoordelen van onderzoek. Bijvoorbeeld:
  • De zoektocht van de student naar de perfecte centrale vraag;
  • Het beantwoorden van de vraag hoe je goed naar artikel X moet verwijzen (want straks wordt je rapportage hierop afgekeurd!);
  • De vinklijstjes van beoordelingscriteria:
    • Voldoet de aanleiding aan de drie criteria ? Check!
    • Is de centrale vraag juist gezien de vijf criteria? Check!
    • Bestaat de doelstelling uit zes onderdelen? Check!
    • Wordt er geciteerd en verwezen conform APA? Check!
    • ...
  • Lange beoordelingsformulieren die perfect moeten worden ingevuld (want je weet maar nooit wat een accreditatiecommissie zal zeggen);
  • Het doorgronden van allerlei data (want je weet maar nooit of de uitkomsten niet kloppen);
  • Et cetera.


Onderzoekende houding tijdens afstudeeronderzoek
Afb. 1 Bewerking deel column in Schooljournaal CNV Onderwijs

Dit kan anders. Zo ook Jan Bijlstra in zijn column in het Schooljournaal van CNV Onderwijs (23 januari 2016, No. 2, bladzijde 23). Studenten en docenten die met het bovenstaande worstelen, zouden er goed aan doen om zich te blijven te realiseren dat bij het doen van onderzoek het aanscherpen van een onderzoekende houding voorop staat: 

"[...] Een onderzoeksopdracht is bedoeld om mensen scherp te krijgen op vragen als: wat is precies het probleem, waarom is dat een probleem, hoe vertaal je dat in een onderzoeksvraag en deelvragen, hoe kun je grip krijgen op hoe groot het probleem is? En het allerbelangrijkste in praktijkgericht onderzoek: als het probleem eenmaal in kaart is gebracht, wat is een mogelijke oplossing? [...] Het is vooral bedoeld om de onderzoekende houding van mensen aan te scherpen. [...] Zorg dat je duidelijk maakt dat de onderzoeksopdracht je leert om je af te vragen waarom iets is zoals het is."
 
Misschien ga je als student inderdaad nooit meer onderzoek doen. Maar een onderzoekende houding is essentieel om als professional te kunnen functioneren. En daarom is het doen van onderzoek geen verspilde tijd. Of zou het geen verspilde tijd moeten zijn.
Eens?


Meer over: ,