De kunst van het stellen van vragen en doorvragen
t

Introductie


Waar ben je nieuwsgierig naar? #htmlcaption4 #htmlcaption1 #htmlcaption2 #htmlcaption3
Welkom!
Op deze educatieve website vind je informatie over de kunst van het stellen van vragen. Hierbij ligt de focus op het bevragen van kennis en informatie in de beroepspraktijk: het vermogen van professionals en burgers om kennis en informatie onbevooroordeeld te bevragen, te overdenken en te doorgronden op houdbaarheid). Het gaat hierbij niet enkel enkel om het bevragen van de kennis die anderen je aanreiken maar ook je eigen kennis: je vooronderstellingen, aannames, de volledigheid van de feiten waar je vanuit gaat, et cetera. Ten onrechte denken veel mensen dat dit niet zo lastig is terwijl dit wel zo is (zie hier: ons oordeelsvermogen is gebrekkig want onze cognitieve instincten werken ons tegen). Op deze website vind je meer informatie hierover: over de kennis die je nodig hebt om goede vragen te stellen, welke vaardigheden van je verwacht wordt én welke bijpassende houding van belang is.
 
Het hebben van een vragende houding en het kunnen stellen van de juiste vragen wordt gezien als een van dé competenties van de 21e eeuw. In de huidige moderne beroepspraktijk is het hebben van een gezonde vragende houding namelijk erg belangrijk. Dit wordt ook wel het hebben van een positief-kritische houding genoemd. Er komt veel informatie op ons af (denk alleen maar aan internet!) maar veel van deze informatie kun je niet zomaar aanvaarden. Het is echter menselijk om te geloven dat een feit wel waar zal zijn of dat een argumentatie juist is terwijl je een vraagteken zou moeten plaatsen; moet blijven nadenken en blijven vragen stellen. Meer informatie hierover vind je in ons eBook (waaruit we veel online hebben gezet). 

Volgens Dan Rothstein van het Right Question Institute (onze Amerikaanse collega-site) is een van de problemen van het hedendaagse onderwijs dat het helaas te gericht is op antwoorden. Nu ligt dit ook wel voor de hand: hier kunnen we leerlingen en studenten immers op testen (en kunnen beleidsmakers het onderwijs weer op afrekenen). Het vormen van een nieuwsgierige houding en de kunst vanuit onwetendheid de juiste vragen te stellen - minstens zo belangrijk om te excelleren in het bedrijfsleven - zijn onderbelicht in het onderwijs.
 
Heb je niet de tijd om dit hele eBook door te nemen, kunnen de diverse vraagtips je mogelijk helpen. Zo kent iedereen wel het advies dat je vaak beter open vragen kunnen stellen. Hier vind je uitgelegd wat open vragen zijn (al hebben we hier uitgelegd dat het onderscheid tussen open en gesloten vragen geen hard onderscheid is). Heb je geen tijd om alles te lezen: hier vind je zes basistips. Een veel gelezen tip is om de twee socratische vragen je eigen te maken: Wat wordt bedoeld? en Klopt het?

Niet aanvaarden is trouwens niet hetzelfde als tegen zijn. Het gaat juist om de kunst je oordeel uit te stellen en de vragen te (blijven) stellen en de informatie / kennis eerst te overdenken. Open en nieuwsgierig. Welk beroep je ook uitoefent: toezichthouder, docent, student, politicus, burger, lid van een ondernemingsraad, jurist, ....


VraagZin: de kunst van het stellen van vragen

Op Vraagzin.nl
Op deze site vind je zowel artikelen over de vragende houding in theorie als in de praktijk. Het zijn artikelen die in de loop der jaren (in aangepaste vorm) zijn ingezet bij de diverse trainingen en cursussen die we hebben gegeven (of zijn hier juist het resultaat van). Het betreffen in het algemeen conceptteksten die soms zijn aangepast teneinde de anonimiteit van betrokkenen te garanderen. Op de meeste artikelen kun je niet direct reageren. Helaas ontbreekt de tijd om dit bij te houden. Het gaat daarnaast primair om het leren vragen te stellen.

Wat kun je allemaal lezen? Over de soorten vragen die er bijvoorbeeld zijn (naast de eerder genoemde indeling in open-gesloten vragen, hebben we o.a. geschreven over domme vragen, socratische vragen, filosofische diepe en kritische vragen, denkvragen en denk-stimulerende vragen, zinvolle vragen, suggestieve vragen, vraagwoord-vragen, pyrronistische vragen, ...

Ook zijn we met een serie begonnen over sollicitatievragen (als startpunt: deel 1). In deel 3 gaat het hierbij over de verschillende soorten sollicitatievragen: een bijdrage die door sollicitanten het meest wordt gewaardeerd.

De kunst van het stellen van vragen | Welkom!
(foto Roger Hobbs)
Ben je meer geïnteresseerd in concrete vragen? Rechtsboven op deze site vind je een knop met allerlei vragen (die willekeurig gesteld worden). Daarnaast hebben we diverse vragenlijstjes opgesteld: bijvoorbeeld over de vragen die je kunt stellen om een gesprek gaande te houden, de vragen die je kunt stellen bij een arts (bijvoorbeeld hier 11 vragen, als dit te veel is: hier 3 vragen , en wat betreft de professionaliteit van artsen: zie hier). Ook lijstjes met vragen die je aan kinderen kunt stellen, vind je bij ons. Dit betreffen vaak denkvragen gebaseerd op de theorie van denksleutels. Bijvoorbeeld over de herfst, de winter of Oud en Nieuw. Ga je met kinderen naar een museum? Veel gelezen is onze bijdrage over het stellen van vragen aan kinderen in een museum. Hetzelfde geldt voor ons overzicht met vragen die je kunt stellen tijdens een 10 minutengesprek.

Voor de zekerheid: de nadruk ligt dus met name op het bevragen van kennis en informatie. Je zult geen postings lezen of bij Vraagzin voor trainingen terecht kunnen om bijvoorbeeld te leren hoe je met goede vragen de ander kunt overtuigen / manipuleren (dus verwacht geen vraagtraining als "Hoe beïnvloed ik (onbewust) anderen door het stellen van de juiste vragen" of een posting als "Onderhandelen: hier de juiste 10 vragen"). De andere kant staat eerder voorop: welke vragen kun je stellen zodat je kunt achterhalen of je wel of niet gemanipuleerd wordt. Daarom vind je op deze site ook vraagschema's. Anders dan vragenlijsten zijn dit geen losse vragen maar zijn de vragen nauw met elkaar verbonden (en kun je ze vaak in volgorde stellen).

Hieronder tot slot nog een toegankelijke uitleg door Bas Haring; gericht op het ontwikkelen van een positief-kritische houding bij kinderen. Maar als gezegd, het blijven stellen van vragen is niet enkel goed voor kinderen maar het is een krachtige competentie die in ieder geval voor alle professionals van belang is. Sterker, juist professionals vergeten vaak dat hun kennis of oordeelsvorming ook kwetsbaar is.





Met Bas zijn we het eens dat vragen stellen belangrijk is. Wij willen nog een stap verder gaan en uitleggen hoe je dit kunt doen. En ja, dat is lastiger dan je misschien denkt? 

Veel leesplezier!