De kunst van het stellen van vragen en doorvragen
t

Tip: vraag naar wat verzwegen is

Achterhalen verzwegen argumentatie

Zoals je eerder hebt kunnen lezen, komt het vaak voor dat een professional in een betoog of redenering iets verzwijgt. Dus iets niet uitspreekt. Dit kun je hem of haar niet altijd verwijten; vaak gebeurt dit onbewust. Het is namelijk menselijk om niet alles expliciet uit te spreken. Het is een gevolg van hoe wij op een efficiënte manier met elkaar kunnen communiceren. Maar soms wordt hier ook bewust gebruik / misbruik van gemaakt. 

Verzwegen elementen in een argumentatie zijn de delen van argumenten die iemand niet uitspreekt maar die wel relevant zijn om het betoog of de redenering te kunnen begrijpen. Heel soms is het standpunt verzwegen maar dit zal zelden het geval zijn. Vaak betreffen dit delen van de argumentatie. Laat ik nog een eenvoudig voorbeeld geven en deze in een argumentatiestructuur weergeven.

Piet: “Jansen van de afdeling Handhaving is een voorbeeld van een integere collega want hij heeft laatst met opgave van reden een cadeau van € 50,- geweigerd.”

Argumentatiestructuur bij deze redenering
S. Collega Jansen van de afdeling Handhaving is een voorbeeld van een integere collega
1. (want) Hij heeft laatst met opgave van reden een cadeau van € 50,- geweigerd.

Een snelle analyse van deze uitspraak laat ons zien dat enkel het feit – als bewering – in het argument is genoemd. In ons eBook kun je bij de uitleg van de basisbegrippen van argumentatie echter lezen dat de kern van een argument moet bestaan uit minstens een concrete bewering én een rechtvaardiging: de algemene, verbindende uitspraak. Het argument is waarschijnlijk iets als:

Argumentatiestructuur
S. Collega Jansen van de afdeling Handhaving is een voorbeeld van een integere collega
1. (want) Hij heeft laatst met opgave van reden een cadeau van € 50,- geweigerd.
(1b). (en) Als je als ambtenaar met opgave van reden een cadeau van € 50,- weigert dan ben je integer. (de verbindende uitspraak)

De algemene regel ter rechtvaardiging onder (1b.) was niet uitgesproken en dus verzwegen. Met de uitspraak onder (1b.) is deze expliciet geworden. Maar helemaal zeker of deze als-dan-norm het denken van Piet correct weergeeft, weten we natuurlijk niet. Zijn opmerking roept ten aanzien van dat wat verzwegen is daarom minstens de volgende vragen aan Piet op:
  1. Hoezo is Jansen in dat geval dan een integere collega?
  2. En waarop is dit weer gebaseerd? M.a.w. waarop is die norm die in de verbindende uitspraak staat dan gebaseerd? Concreet: waar haal je de norm vandaan dat je als je als ambtenaar met opgave van reden een cadeau van € 50,- weigert je integer bent? Is dit een gedragsregel (van bijvoorbeeld de gemeente als dit om gemeentelijke ambtenaren gaat)? Of is dit een wettelijke definitie? Of is dit je eigen norm? Of ... ?

Tip
Soms doe je er goed aan om te achterhalen wat verzwegen is in een betoog of redenering zodat je een professional hierop kunt bevragen. De valkuil is echter dat we te snel gaan aannemen dat wat verzwegen is in een argumentatie wel zal kloppen. Of dat we niet eens doorhebben dat iets verzwegen wordt omdat we van nature gewend zijn zo efficiënt mogelijk met elkaar te communiceren. Want laten we eerlijk zijn: hoe serieus zou je Piet nemen als hij het volgende zou zeggen?

Piet: "Collega Jansen van de afdeling Handhaving is een voorbeeld van een integere collega want hij heeft laatst met opgave van reden een cadeau van € 50,- geweigerd. Het laatste vind ik omdat iedere ambtenaar die met opgave van reden een cadeau van € 50,- of meer weigert integer is. Deze regel vind ik belangrijker omdat deze regel is opgenomen in onze integriteitscode; een code die je onderschrijft als je hier aangesteld wordt."

Maar blijf toch vragen stellen. Want beroepsbeoefenaren kunnen ook van het bovenstaande bewust misbruik maken. Meer weten? Bijvoorbeeld wat een verstandige aanpak is om de juiste vragen te stellen? Klik hier.

Meer over: , ,