De kunst van het stellen van vragen en doorvragen
t

De kunst van het stellen van vragen volgens Paul & Elder

Een specifieke benadering van de kunst van vragen stellen is de vraagkunst die gericht is op het stellen van positief-kritische vragen. Dit gaat dus over de kunst van het stellen van vragen die gericht zijn op de houdbaarheid van kennis. In Amerika zijn het met name Richard Paul en Linda Elder geweest die daar een belangrijke bijdrage aan hebben geleverd. Het resultaat hiervan is onder andere een eigen Foundation for Critical Thinking, een jaarlijkse conferentie en de publicatie van diverse artikelen en boekjes.

Het boek waarin Paul en Elder zich richten op het stellen van positief-kritische vragen is het boek The Thinker's Guide to The Art of Socratic Questioning (zie ook Google Books voor een deel). Gezien de titel zou je een prominente rol verwachten van de filosoof Socrates maar dit is niet het geval. Het is vooral een boekje (96 pagina's) dat gaat over de kunst van het stellen van kritische vragen zoals zij dit zien. 

Paul en Elder benaderen de kunst van het stellen van vragen vrij systematisch. Eerst beschrijven ze de acht elementen van het denken ('elements of thoughts') om daarna te laten zien tot welke vragen dit kan leiden. Om deze indeling en de voorbeeldvragen te zien, is aankoop van het boekje niet nodig. Een mooie samenvatting is namelijk ook hier te vinden.

Nu valt op dit model wel wat af te dingen. De elementen van het denken zijn wat vaag, de vragen kunnen in meerdere categorieën vallen en ook is er twijfel over het aantal elementen van het denken (waarom nu deze acht?). Maar ondanks deze kanttekeningen is de aanpak vanuit de verschillende denkcategorieën m.i. wel nuttig als een mogelijk startpunt om te leren de juiste vragen te stellen.  Juist omdat met deze elementen structuur hieraan kan worden gegeven (al is dit niet de enige aanpak hiertoe).
Ik ben ook wel benieuwd naar jullie ideeën. Voor het gemak heb ik het framework daartoe vertaald naar een Nederlandse versie. De vragen zijn soms wat gekunsteld; geef vooral een eigen invulling hieraan (voor een deel heb ik dit ook gedaan). Opmerkingen, discussie, kritiek, aanvullende vragen: ik hoor het graag (via blog, twitter dan wel mail).

De kunst van het stellen van socratische vragen volgens Paul & Elder

Meer over: ,