De kunst van het stellen van vragen en doorvragen
t

Hoe mensen nieuwsgierig worden? Ik zal je mijn geheim vertellen.

Een belangrijke opdracht van het onderwijs is kinderen nieuwsgierig te maken. Dit is een taakopvatting die veel mensen delen (zie het eerder gedeelde bericht op De Correspondent). De vraag is echter hoe je dit doet. Eerder heb ik beschreven dat een methode om dit te bereiken misschien wel het centraal stellen van vragen in de klasruimte is: deze bij leerlingen te inventariseren en enkel op te schrijven zonder ze direct te beantwoorden.

Een andere methode zag ik gisteren mooi geïllustreerd worden door Marijn de Vries in een column op de site van de Trouw. Voordat ik hier echter meer over zeg, eerst een vraag:


Nieuwsgierigheid opwekken en vragen stellen
WK beachvolleybal, tribune Apeldoorn. foto Tom Brands (via Twitter)

Zoals je weet, begint binnenkort het WK beachvolleybal in Nederland. Hiervoor zijn in een aantal steden tribunes neergezet met daarin 175 vrachtwagens aan zand. Wees nu eerlijk: zou je uit jezelf willen weten en gaan uitzoeken waar dit zand vandaan komt?

Ik heb deze vraag vanochtend voorgelegd aan een groep studenten en de meeste waren duidelijk: ze zouden dit niet gaan uitzoeken. De meest gehoorde reden: het had niet hun interesse.

Nu heb ik aanvullende informatie. Het is - zoals Marijn erg mooi beschrijft in haar column in de Trouw - een geheim waar het zand vandaan komt. Ongeveer alles over het aankomende WK beachvolleybal is wel bekend behalve de plaats van herkomst van het zand: dit mogen maar een paar ingewijden weten. Het is dan ook niet zomaar zand; het is speciaal zand. De WK-velden worden zelfs nu 24/24-uur bewaakt. De oorsprong van het zand? Geheim.

Nu je dit weet, dat het een geheim is waar het zand vandaan komt, zou je dan eerder willen weten waar het zand vandaan komt? Nieuwsgierig geworden? Bij mijn studenten - een andere groep - zag ik in ieder geval een andere uitkomst. Meer studenten waren nieuwsgierig geworden naar de herkomst van het zand.

Het verbaast me niets. Als iets een geheim is, worden we nieuwsgieriger. Informatie waar we anders niet om zouden vragen, willen we ineens wel weten. Niet omdat we intrinsiek nieuwsgierig zijn maar waarschijnlijk omdat we niet buitengesloten willen worden van informatie. Dat het geheim is, motiveert ons om door te vragen (zie ook deze bijdrage over sturende vragen).

Nu kun je natuurlijk de vraag stellen of dit een goede motivatie is om bijvoorbeeld leerlingen of studenten nieuwsgierig te maken. Iemand wordt in zo´n geval immers niet nieuwsgierig omdat hij of zij graag iets wil weten - uit een soort liefde voor wijsheid - maar is met name nieuwsgierig omdat hij of zij ook tot de groep kenners-van-deze-informatie willen horen. Zelf vermoed ik echter dat het laatste een mooie weg is om het eerste te bereiken. Ik weet echter niet of hier ooit onderzoek naar is gedaan. 

PS.
Het antwoord waar het zand vandaan komt, is te vinden in de column van Marijn.

PS (2).
Ik ben trouwens de eerste om toe te geven dat wetenschappelijk gezien het bovenstaande studenten-onderzoek nog niet erg representatief is. Tijd voor verder onderzoek!
 
Meer over: , ,