In deze bijdrage vind je een overzicht van veel gestelde startvragen bij sollicitatiegesprekken. En dan bedoelen we niet de eerste inhoudelijke vragen, maar de vragen die vaak aan het sollicitatiegesprek vooraf gaan. Heb je het makkelijk kunnen vinden? Wil je iets te drinken? Dat soort vragen. Want je doet er goed aan om je ook op deze vragen voor te bereiden. Lang niet altijd worden deze vragen namelijk zomaar gesteld.
Eerste versie 23-07-2017
Geactualiseerd op 23-03-2021
 
 
Vragen sollicitatiegesprek
 
 

Sollicitatievragen voorbereiden?

Eerder heb je kunnen lezen dat je lijstjes met sollicitatievragen die gesteld worden tijdens een sollicitatiegesprek beter niet meteen kunt geloven. Vaak zijn deze vragenlijsten namelijk nergens op gebaseerd. De vraag "Klopt het lijstje ook?" kan de bedenker vaak niet beantwoorden, zo is onze ervaring. Daarnaast lijken de vragen wat willekeurig gekozen te zijn. Waarom zou vraag X op site A nu wel worden gesteld en vraag Y op site B niet?
 
Om je toch te helpen in het voorbereiden op mogelijke sollicitatiegesprek vragen, is ons advies om vooraf na te gaan denken over vraagcategorieën. Je gaat geen concrete vragen die gesteld kunnen worden voorbereiden, maar eerst nadenken over soorten vragen die mogelijk gesteld worden. Je kunt bijvoorbeeld deze indeling in soorten vragen van Reed gebruiken. De gedachte is dat niet specifiek vraag X wordt gesteld maar eerder een vraag uit categorie X. En dat je je hierop moet voorbereiden.
 
Na analyse van tientallen online lijstjes met vragen tijdens een sollicitatiegesprek, het inventariseren onder onze studenten en na diverse gesprekken met headhunters kwamen wij op 10 soorten sollicitatievragen. Deze soorten vragen vind je hier.
 
Een van de categorieën vragen die gesteld kunnen worden tijdens een sollicitatiegesprek is de ik-stel-je-even-gerust-vraag. Het zijn vragen waarmee een sollicitatiecommissie de sollicitant aan het begin van het gesprek op zijn gemak wil stellen. Even voor wat ontspanning wil zorgen. Het zijn vragen die vaak gesloten zijn en lijken op small-talk-vragen om een gewoon gesprek op gang te brengen. 
 

Onschuldig sollicitatievragen?

Toch zijn deze startvragen minder onschuldig dan ze mogelijk lijken.
 
Dus let als sollicitant goed op en wees voorbereid. Je ziet in de praktijk namelijk dat op je eerste, mogelijk wat naïeve antwoord gewoon kunt worden doorgevraagd. Of dat je antwoord op deze vraag toch wordt meegenomen in de beoordeling van jouw geschiktheid.
 
De vraag: "Hoe ben je hier gekomen?" lijkt bijvoorbeeld op het eerste oog onschuldig. Een antwoord als "Ik ben met de auto." lijkt niet goed of fout te zijn. Het is immers qua kennissoort een feit; je antwoord is enkel waar of niet waar. Maar welke betekenis geeft een sollicitatiecommissie aan deze feitelijke bewering? Is dit een teken dat je voor zekerheid gaat? Dat je weinig om het milieu geeft? Dat je niet sportief bent? Dat je graag flexibel wilt zijn? Indien je hierop wordt doorgevraagd, kan dit eerste, 'onschuldige' antwoord het gesprek toch gaan beïnvloeden.
 
Hiervan zal met name sprake zijn als je te maken hebt met een commissie die maar niet van de eerste indruk kan loskomen (inderdaad: een voorbeeld van een cognitieve valkuil / denkfout). 
 

Moet je als sollicitatiecommissie wel dit soort vragen stellen? 

Er zijn trouwens ook HRM'ers en managers die vinden dat een commissie niet bewust een ik-stel-je-even-gerust-vraag moet stellen. Een sollicitatiecommissie moet, zo is hun standpunt, een sollicitant helemaal niet op zijn of haar gemak stellen. Laat de sollicitant maar zichzelf zijn; wat dit ook is. In het beste geval blijkt dan dat de sollicitant zich heeft voorbereid en dat hij of zij niet als een mak schaapje meeloopt (sterker: zelf als sollicitant het initiatief neemt en een small-talkvraag stelt).
 
En natuurlijk, als een sollicitant niet op het gemak wordt gesteld, kan dit ook tot gevolg hebben dat de sollicitant zich door de zenuwen niet goed kan neerzetten. Maar al dit het geval is, zo is de gedachte, is dit misschien een goede indicatie dat je hem of haar maar beter niet aan moet nemen?

Voorbeelden van vragen voorafgaand aan een sollicitatiegesprek

Omdat lang niet iedereen het met deze redenering eens is, doe je er goed aan om toch mogelijke ik-stel-je-even-gerust-vragen voor te bereiden. Want grote kans dat deze vragen wel gesteld worden!
 
Daarom een overzicht:

Bij een sollicitatiegesprek op locatie:
  1. Heb je het makkelijk kunnen vinden?
  2. Hoe ben je hier gekomen?
  3. Heb je een aangename reis gehad?
  4. Heb je de auto hier op onze parkeerplaats staan?
  5. Je had dus geen last van  ... 
    1. ... de regen?
    2. ... het ongeluk op de ... ? 
    3. ... de werkzaamheden bij het station?
  6. Kan ik je wat te drinken inschenken?
  7. Kan ik je jas aannemen?
  8. Je vond het hopelijk geen probleem dat je even moest wachten?
  9. Ben je al eerder eens hier geweest? (is een goede verbindingsvraag naar de volgende categorie vragen)
  10. Mogen wij elkaar tutoyeren?
  11. ...

Aanvullende beginvragen bij een online-sollicitatiegesprek:

  1. Ging het inloggen goed?
  2. Heb je vaker met MS-Teams / Zoom / ... gewerkt?
  3. Had je moeite met inloggen?
  4. Zijn we goed te zien?
  5. Zit je thuis?
  6. Moest je lang wachten?
  7. Zat je al lang klaar?
  8. Werkte de link meteen goed?
  9. Lukte het technisch?
Heb je zelf vragen uit deze categorie sollicitatiegesprekvragen? M.a.w. met welke vraag begin jij een sollicitatiegesprek of is jouw gesprek begonnen? Laat het ons weten.